Rekonstrukcja zrzutu spadochronowego w Sokołowie

W dniu 17 września 2023 r. w Sokołowie miał miejsce zrzut spadochronowy na pamiątkę zrzutu jaki odbył się  7 września 1944 r. Uroczystości rozpoczęły się złożeniem wiązanek kwiatów pod pomnikiem spadochroniarzy w Sokołowie, przy którym znajduje się też tablica upamiętniająca Państwo Franciszkę i Józefa Furman. Wiązanki kwiatów złożyli: Wójt Gminy Lubasz – Marcin Filoda wraz z Zastępcą Wójta – Grażyną Graj, radny Gminy Lubasz – Andrzej Macyszyn, mieszkańcy Sokołowa, w tym sołtys wsi Andrzej Niezorała, rodzina Państwa Furman, Dyrektor Szkoły Podstawowej w Lubaszu – Wioletta Zarzeczna wraz z Małgorzatą Kabacińską, uczniowie z Edukacji Lubasz, Marcin Dudziak – reprezentujący Gminny Ośrodek Kultury w Lubaszu.

Po złożeniu kwiatów od godz. 15.00 rozpoczął się piknik okolicznościowy przy świetlicy wiejskiej w Sokołowie. Na uczestników czekał poczęstunek, grupa rekonstrukcyjna, a dla najmłodszych zamki dmuchane. 

Na wstępnie Wójt podziękował wszystkim za przybycie rodzinie Państwa Furman, wśród których był Ryszard Furman, radnym, sołtysom. Powiedział, że należy pamiętać o tamtych wydarzeniach, o żołnierzach, ale też o bohaterskiej postawie okolicznej ludności. Wspomniał o odwadze Państwa Franciszki i Józefa Furman oraz Pani Aurelii Eliks.

Następnie Pani Małgorzata Kabacińska przedstawiła historię zrzutu spadochronowego sprzed 79 lat. Zrzuty jakie były prowadzone przez wojska radzieckie i polskie na tyłach stacjonowania wojsk niemieckich miały na cel przeprowadzenie działań wywiadowczo – rozpoznawczych. Wśród jedenastu skoczków, którzy wylądowali niedaleko Sokołowa było dziewięciu Polaków i dwóch Rosjan. Spadochroniarze na tyłach wroga operowali przez około dwa tygodnie. Niestety w czasie prowadzenia działań zwiadowczych wśród grupy desantowej nie obyło się bez ofiar. Represje nie ominęły także ludności cywilnej, która pomagała spadochroniarzom ukrywając ich, dostarczają prowiantu. Za ukrywanie żołnierzy, śmierć w obozach koncentracyjnych ponieśli Franciszka i Józef Furman. Tablica upamiętniająca Państwa Furman znajduje się na pomniku w Sokołowie. Ofiara wojskowych i ludności cywilnej nie poszła jednak na daremne. Prowadzone przez grupę zwiadowczą działania zakończyły się sukcesem. Dane rozpoznawcze pozwoliły podczas ofensywy jaka miała miejsce w 1945 r. na uratowanie mostów w Czarnkowie i we Wronkach.

Po prelekcji historycznej grupa rekonstrukcyjna z Poznania przedstawiła zebranym oporządzenia wojsk z okresu II wojny światowej. Zaprezentowano mundury i broń zarówno żołnierzy walczących na wschodzie, jak i na zachodzie kontynentu europejskiego, w tym rynsztunek armii polskiej, radzieckiej, angielskiej i amerykańskiej.

Wszyscy najbardziej oczekiwali głównego punktu uroczystości jakiem jak zawsze zrzut spadochronowy. Zrzut miał miejsce na łące za świetlicą wiejską w Sokołowie. Spadochroniarze nie zawiedli i trzech spadochroniarzy wyskoczyło z samolotu. Tym razem duże wrażenie na uczestnikach tego wydarzenia nie tylko zrobił sam zrzut, ale i nisko lecący samolot, który wydawało się, że będzie lądował. W trakcie lądowania skoczków licznie zgromadzeni widzowie byli świadkami pozorowanej walki przygotowanej przez grupę rekonstrukcyjną.

Dodać należy, że tego dnia dopisała nie tylko aura – była piękna słoneczna pogoda ale i mieszkańcy gminy. Dużą frajdę nie tylko dla dzieci stanowiły przejazdy zabytkowymi samochodami z okresu II wojenny światowej.

Zrzut odbył się w dniu 17 września to pamiętna data z historii. Polska od 1 września 1939 r. zmagała się z niemiecką agresją, a w dniu 17 września nastąpił atak armii radzieckiej. Był on konsekwencją zbrodniczego paktu Ribbetrop – Mołotow, choć naprawdę należałoby go nazywać paktem Hitler – Stalin. Na mocy tajnego załącznika do paktu z 23 sierpnia 1939 r. podzielono Polskę pomiędzy II Rzeszę a ZSSR. Był to jak piszą historycy IV rozbiór Polski. Po najeździe bolszewików na II Rzeczpospolitą nie można było już podjąć skutecznej obrony na dwóch frontach z dwoma najeźdźcami i zaczął się okres niespotykany w historii, w tym historii Polski. Te mroczne czasy Polska okupiła krwią i to właśnie Polskę chyba najbardziej spośród kupowanych państw dotknęły zniszczenia i terror obydwu okupantów.

W imieniu organizatorów dziękujemy wszystkim, którzy przyczynili się do tego wydarzenia sołtysowi, radnemu, radzie sołeckiej i mieszkańcom wsi Sokołowo, Gminnemu Ośrodkowi Kultury w Lubaszu, dyrekcji Szkoły Podstawowej w Lubaszu, Edukacji Lubasz, grupie rekonstrukcyjnej, właścicielom zabytkowych pojazdów.

Andrzej Łusiewicz

Urząd Gminy Lubasz