107 rocznica wybuchu Powstania Wielkopolskiego

Dnia 27 grudnia 2025 roku przypada 107 rocznica wybuchu Powstania Wielkopolskiego – jednego z najważniejszych i zwycięskich wystąpień niepodległościowych w dziejach naszego kraju. Samorząd Gminy Lubasz w tym dniu oddał hołd bohaterom, którzy podjęli walkę o wolność oraz powrót Wielkopolski do odradzającej się Polski. Wiązankę kwiatów przy pomniku ppłk. Zdzisława Orłowskiego i Powstańców Wielkopolskich złożyli Wójt Gminy Lubasz – Marcin Filoda oraz Przewodnicząca Rady Gminy Lubasz – Elżbieta Nowak, podkreślając tym samym znaczenie historycznego dziedzictwa Powstania Wielkopolskiego oraz potrzebę pielęgnowania pamięci narodowej wśród lokalnej społeczności.

Powstanie Wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 roku jako zbrojne wystąpienie Polaków zamieszkujących Wielkopolskę przeciwko państwu niemieckiemu. Jego celem był powrót ziem zaboru pruskiego do Polski, która po 123 latach niewoli odzyskiwała niepodległość. Bezpośrednim impulsem do rozpoczęcia walk stał się przyjazd do Poznania wybitnego pianisty i działacza niepodległościowego Ignacego Jana Paderewskiego. W krótkim czasie powstańcy opanowali niemal cały obszar Wielkopolski. Zryw zakończył się sukcesem 16 lutego 1919 roku podpisaniem rozejmu w Trewirze, na mocy którego postanowienia rozejmu kończącego I wojnę światową rozszerzono na front powstańczy.

Geneza Powstania Wielkopolskiego sięga czasów rozbiorów Polski, kiedy zachodnie ziemie Rzeczypospolitej znalazły się pod panowaniem pruskim. Początkowo Polacy w Wielkim Księstwie Poznańskim posiadali ograniczoną autonomię, jednak z biegiem lat była ona systematycznie likwidowana. Po przekształceniu Księstwa w Prowincję Poznańską nasiliły się procesy germanizacji oraz represje wymierzone w ludność polską, w tym walkę z Kościołem katolickim, językiem polskim i ruchem narodowym. W odpowiedzi Polacy tworzyli liczne organizacje społeczne, oświatowe i patriotyczne, takie jak „Sokół” czy „Skaut”, które prowadziły również tajne szkolenia wojskowe.

Wybuch I wojny światowej oraz klęska państw zaborczych w 1918 roku stworzyły sprzyjające warunki do podjęcia walki o niepodległość. Tworzone były tajne struktury wojskowe, gromadzono broń i przygotowywano kadry przyszłego powstania. Po kapitulacji Niemiec 11 listopada 1918 roku Polacy stopniowo przejmowali kontrolę nad administracją i służbami porządkowymi w regionie, co ostatecznie doprowadziło do wybuchu zwycięskiego zrywu.

Główne uroczystości rocznicowe na terenie Gminy Lubasz zaplanowane są na styczeń 2026 roku. Szczegółowy termin oraz program obchodów zostaną podane w najbliższym czasie.